Najczęstszy błąd w planowaniu infrastruktury komunalnej

Jakość inwestycji publicznych nie zależy od technologii, lecz od rzetelnej diagnozy, jasno określonych celów i dialogu z rynkiem.

W Polsce coraz częściej projektujemy infrastrukturę komunalną w warunkach, których nie rozumiemy do końca. Zmieniają się regulacje, rosną wymagania środowiskowe, pojawiają się nowe mechanizmy rynkowe, a jednocześnie rośnie presja kosztowa. To nie jest już stabilny system, w którym można planować inwestycje według utartych schematów. A mimo to w wielu przypadkach wciąż robimy to samo: zaczynamy od technologii.

Złe pytanie i odwrócona logika

Sortownie odpadów komunalnych dobrze pokazują skalę problemu. To tylko przykład, ale wyjątkowo wrażliwy na zmiany systemowe. W warunkach systemu kaucyjnego, braku mechanizmów ROP stabilizujących model biznesowy, zmienności strumienia odpadów i cen surowców oraz rosnących kosztów rośnie ryzyko inwestycji, które są nieskuteczne albo po prostu zbyt drogie w stosunku do efektów.

Dlaczego? Bo inwestycje zaczynają się od złego pytania.

Zamiast zapytać: „jaki problem rozwiązujemy?”, pytamy: „jaką technologię wybrać?”. Zamiast analizy danych – przegląd urządzeń. Zamiast celów – katalog rozwiązań.

To odwrócona logika.

Właściwa kolejność jest inna: najpierw diagnoza, potem cele, następnie dobór technologii, a na końcu ocena ekonomiczna. Odwrócenie tej logiki prowadzi do decyzji, które są trudne do uzasadnienia zarówno...